filyasyon

coronavirüs sebebi ile son aylarda gundemimizde olan, ekmek su vs kelimelerinden daha cok duydugumuz ancak pek cogumuzun anlamini bilmedigi kelime. bunun bir fil türü oldugunu sanan insanlar tanidim ben, bu sebeple bir anme hizmeti yapayim.

bulasici bir hastaligin sifir noktasini bulma calismasidir. sifir noktasi olmazsa bile hastanin hastaligi nereden kaptigina dair geri donuk calisma da diyebiliriz. o hasta kimlerle gorustu, kimlerle konustu, kimlere temas etti ve hastaligi ilk olarak kimden nereden kapti. tum bu geriye yonelik arastirmalarin genel ismidir.

bugun de toplumu bilinclendirme gorevimi yerine getirmenin huzuru ile ayriliyorum bu basligin icerisinden.
bu kelimenin yabancı versiyonunu aradığımızda hiç bir şekilde türkiye dışından haber çıkmayan method. çıkanlar da sabah, aa, dha gibi ajansların ingilizce sayfaları.

ingilizce karşılığı "contact tracing" gibi duran bu yöntemde, bir hastalığı taşıyan insanların yakın zamanda kimlerle görüştüklerini, nerelere gittiklerini sorgulayıp kimlere bulaştırmış olabileceklerini listeliyorlar. daha sonra bu listedeki insanlara gidip test yapıyorlar.

ilk amaç, hastalığın şu anda kimlere yayılmış olabildiğini bulmak; ama geriye dönük incelemeler de yapılabiliyor başlıkta yazıldığı gibi.
bu filyasyon şeysinin ne kadar etkili bir yöntem olduğunu yeni çıkan haberde bir kere daha görüyoruz.

19 mart tarihinde abd'den çin'e dönen kadın, sadece bir kere asansöre binmiş ve 71 kişiye bulaştırmış hastalığı. haberden aynen alıntı yapıyorum:

"bulaştıran kişinin hiç bir semptomu yoktu ve virüs testleri negatif çıkmıştı, ama gene de kendini karantinaya alıp evde tek başına kalıyordu. asansöre kimseyle binmedi, ama alt komşusu ondan bir süre sonra asansöre bindi."

tekrar ediyorum: semptom yok, kovid test negatif, ona rağmen kimseyle teması yok, asansöre bir kere yalnız biniyor... ve 71 kişiye bu kadın bulaştırıyor filyasyona göre.

ya bu şeyin kaçışı yok, koruması yok, olacağı varsa oluyorsun ve hiç bir şey yapamazsın.

ya da birileri bizi yiyor.

kaynak: https://www.independent.co.uk/news/world/asia/coronavirus-super-spreader-woman-lift-infections-china-heilongjiang-a9615886.html
hastanın kimlerle nerede nasıl ilişki içerisine girdiği, hastalığın nereden nasıl bulaş olduğu ile ilgili ayrıntılı bir araştırma yapılmasıdır.