zeytinbagi

zeytinbağı (tirilye) , olasılıkla mudanya’nın fethi ve mirzaoba, kaymakoba gibi türkmen köylerinin kuruluşu evresinde (1321-1330 arasında) osmanlılar tarafından ele geçirilmiştir.fethinden sonrada rumların çoğunluk olarak yaşadıkları bir yerleşim olma özelliğini korumuştur.

beyazıt ii (salt. 1481–1512 ) döneminde istanbul’dan 30 hane türk’ün getirilerek yerleştirildiği ve eski kayıtlarda kitai’nin iskelesi olarak anılmakta olan tirilye, osmanlı döneminde rumların büyük çoğunlukla yaşadıkları zengin bir yerleşim yeri idi.


özellikle zeytin ve zeytinyağı dünyaca tanınmıştı. ipekböcekçiliği ve şarap üretimi ile balıkçılıkta önemli uğraşlar arasında geliyordu.

1324 h.(1906) tarihli hudavendigar vilayeti salnamesi’nde ise şöyle tanıtılmaktadır:

“tirilye bucağı, mudanya ilçesinin batısında ve marmara denizi kıyısındadır. hoş bir havası vardır. kasabada bir cami-i şerif, bir islam ve iki hristiyan ilkokulu, yedi kilise ile eski eser niteliğinde üç manastır vardır. kemerli denen kilisenin iç bölmelerinde bazı eski eserler bulunmaktadır. başlıca üretimi zeytin, koza ve ev içi imalat sanayinden olarak çeşitli oda dokumalarından oluşmaktadır. zeytin ürünü doğu rumeli ve karadeniz kıyıları ile iskenderiye dolaylarına gönderilmektedir.”

1909’da sadrazam mahmut şevket paşa’nın öldürülmesi üstüne, bir süre mahmut şevket paşa adı verilen kent, kısa süre sonra yine eski adıyla anılır olmuştur.

yunanlıların 1920–1922 arasında bursa ve çevresini işgal altında bulundurduğu dönemde, kral konstantin tarafından ziyaret edilen (eylül 1921) tirilye,13 eylül 1922 günü türk ordusunun gelmesi ile işgalden kurtarılmıştır. kurtuluş savaşı sonrasında beldenin rum halkından bir bölümü kendiliğinden, bir bölümü de lozan’da varılan “mübadele anlaşması” gereğince yunanistan’a göç etmiş.

onların yerine selanik ve girit’ten gelen müslüman-türk göçmenler yerleştirilmiştir. ayrıca selanik, usturumca, dedeağaç, serez, tikveş ve karacaovalı göçmenlerde bölgeye gelmiştir.

1963’te tirilye adı kaldırılarak yerine zeytinbağı adı verilmiştir.