degeri bilemedigimiz, degerini oldukten sonra anladigimiz bir cok insandan bir tanesi.
mehmet barlasin esprilerine bazen emre kongarin da espri ile karsilik verdiginde tadindan doyulmayan program.
uzun bir suredir izleyemiyorum ama en kisa zamanda tekrar kacirmamaya dikkat edecegim.
bana kalirsa yayin suresi cok kisitli uzatilmasi gerek.
uzun bir suredir izleyemiyorum ama en kisa zamanda tekrar kacirmamaya dikkat edecegim.
bana kalirsa yayin suresi cok kisitli uzatilmasi gerek.
(bkz: 9 isik)
lider, politikaci nasil olunura iyi bir ornektir.
kendisini fiziki acidan suleyman demirele benzetmekteyim.
kendisini fiziki acidan suleyman demirele benzetmekteyim.
(bkz: askar akayev)
iktidarının ilk yıllarında batılı yorumcular askar akayev’i, orta asya’da ’demokrasi’ için bir umut’ olarak görüp övmüştü.
akayev, 15 yıldır ülkesinin lideri
askar akayev, 1991’de kırgızistan’ın lideri, olmasından sonra özelleştirme ve toprak reformu için harekete geçmişti.
akayev, eski soyvet cumhuriyeti’nde, açık ve liberal bir atmosfer oluşturulmasına yönelik katkıları nedeniyle takdir ediliyordu.
literaturny kirgizstan gazetesinin editörü alexander ivanov, geçimişte bir kez akayev’i eleştiren bir makale yazdığını, akayev’in ise başarısızlıklarını dile getirdiği için kendisine teşekkür ettiğini söylüyor.
ancak akayev’le ilgili bu iyimser görüşler, geride kalmış görünüyor.
kırgızistan lideri şimdi muhalefet ve medyaya baskı uygulamakla suçlanıyor.
hükümeti hakkında da yolsuzluk iddiaları var.
doğrusu askar akayev de popülaritesinin hızla azaldığının farkındaydı.
geçtiğimiz aylarda birkaç kez, ’kadife devrim’ düzenlemeye hazırlananları uyarmıştı.
akayev şubat ayında bir rus gazetesine verdiği demeçte, ’ülkede rejim değişiminin iç savaşa yol açabileceği’ uyarısında bulunmuştu.
akayev, ödüllü bir bilim adamı
askar akayev, 10 kasım 1944’te kırgızistan’ın kuzeyindeki kızılbayrak köyünde doğdu.
babası bir çiflikte çalışıyordu.
kendisi ise st petersburg’da eğitim gördü, bilimsel çalışmaları nedeniyle çok sayıda ödül kazandı.
1986’da kırgız komünist partisi’ne girdi ve partinin bilim departmanı başkanı oldu.
1990’da hala soyvetler birliği’nin parçasıyken, kırgızistan’ın başına geçti.
kırgızistan’ın, 1991’de bağımsızlığını kazanmasının ardından direkt halk oyuyla cumhurbaşkanı seçildi, aynı başarıyı 1995’te de tekrarladı.
askar akayev, hem amerika birleşik devletleri, hem de rusya’yla iyi ilişkiler kurmaya çalıştı.
iki ülke de kırgızistan’da asker üsler bulundurmaya devam etti.
akayev, 2000 yılının ekim ayında üçüncü kez beş yıllığına devlet başkanı seçildi.
ancak batılı gözlemciler, usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle bu seçimi eleştirmişti.
askar akayev, ekim ayındaki seçimlere katılmama sözü vermişti ancak muhalefet onun iktidarda kalmak istediğine inanıyor.
akayev’in 2003 yılının şubat ayında yetkilerini artırmak için harekete geçmesi de, bu yöndeki şüpheleri artırmıştı.
bu noktada akayev’in en büyük oğlu aydar ve en büyük kızı bermet’in bu yıl milletvekili seçilmelerine dikkat çekiliyor.
akayev yönetimi ayrıca muhalefete baskı uygulamakla da suçlanıyor.
insan hakları izleme örgütü de ağustos ayında, bir yıldan uzun süredir, kırgızistan’da sivil özgürlüklerin tehdit altında olmasından endişe duyduğunu açıklamıştı.
örgüt akayev’e, muhalefet ve sivil toplum kuruluşlarının, yıldırılmadan faaliyet göstermelerini garanti altına almasını istemişti.
evli olan askar akayev’in iki oğlu ve iki kızı bulunuyor.
akayev’in klasik müzik ve resim yapmakla ilgilendiği bildiriliyor.
2000 yılında üçüncü kez cumhurbaşkanı seçilmeden önce akayev zorunlu bir dil testine katılmıştı.
testte, iyi eğitimine rağmen akayev’in kırgızcasının pek de iyi olmadığı ortaya çıkmıştı.
akayev testi geçmiş, ancak imla hataları yüzünden notu kırılmıştı.
http://www.bbc.co.uk/turkish/news/story/2005/03/050324_akayevprofile.shtml
akayev, 15 yıldır ülkesinin lideri
askar akayev, 1991’de kırgızistan’ın lideri, olmasından sonra özelleştirme ve toprak reformu için harekete geçmişti.
akayev, eski soyvet cumhuriyeti’nde, açık ve liberal bir atmosfer oluşturulmasına yönelik katkıları nedeniyle takdir ediliyordu.
literaturny kirgizstan gazetesinin editörü alexander ivanov, geçimişte bir kez akayev’i eleştiren bir makale yazdığını, akayev’in ise başarısızlıklarını dile getirdiği için kendisine teşekkür ettiğini söylüyor.
ancak akayev’le ilgili bu iyimser görüşler, geride kalmış görünüyor.
kırgızistan lideri şimdi muhalefet ve medyaya baskı uygulamakla suçlanıyor.
hükümeti hakkında da yolsuzluk iddiaları var.
doğrusu askar akayev de popülaritesinin hızla azaldığının farkındaydı.
geçtiğimiz aylarda birkaç kez, ’kadife devrim’ düzenlemeye hazırlananları uyarmıştı.
akayev şubat ayında bir rus gazetesine verdiği demeçte, ’ülkede rejim değişiminin iç savaşa yol açabileceği’ uyarısında bulunmuştu.
akayev, ödüllü bir bilim adamı
askar akayev, 10 kasım 1944’te kırgızistan’ın kuzeyindeki kızılbayrak köyünde doğdu.
babası bir çiflikte çalışıyordu.
kendisi ise st petersburg’da eğitim gördü, bilimsel çalışmaları nedeniyle çok sayıda ödül kazandı.
1986’da kırgız komünist partisi’ne girdi ve partinin bilim departmanı başkanı oldu.
1990’da hala soyvetler birliği’nin parçasıyken, kırgızistan’ın başına geçti.
kırgızistan’ın, 1991’de bağımsızlığını kazanmasının ardından direkt halk oyuyla cumhurbaşkanı seçildi, aynı başarıyı 1995’te de tekrarladı.
askar akayev, hem amerika birleşik devletleri, hem de rusya’yla iyi ilişkiler kurmaya çalıştı.
iki ülke de kırgızistan’da asker üsler bulundurmaya devam etti.
akayev, 2000 yılının ekim ayında üçüncü kez beş yıllığına devlet başkanı seçildi.
ancak batılı gözlemciler, usulsüzlük yapıldığı gerekçesiyle bu seçimi eleştirmişti.
askar akayev, ekim ayındaki seçimlere katılmama sözü vermişti ancak muhalefet onun iktidarda kalmak istediğine inanıyor.
akayev’in 2003 yılının şubat ayında yetkilerini artırmak için harekete geçmesi de, bu yöndeki şüpheleri artırmıştı.
bu noktada akayev’in en büyük oğlu aydar ve en büyük kızı bermet’in bu yıl milletvekili seçilmelerine dikkat çekiliyor.
akayev yönetimi ayrıca muhalefete baskı uygulamakla da suçlanıyor.
insan hakları izleme örgütü de ağustos ayında, bir yıldan uzun süredir, kırgızistan’da sivil özgürlüklerin tehdit altında olmasından endişe duyduğunu açıklamıştı.
örgüt akayev’e, muhalefet ve sivil toplum kuruluşlarının, yıldırılmadan faaliyet göstermelerini garanti altına almasını istemişti.
evli olan askar akayev’in iki oğlu ve iki kızı bulunuyor.
akayev’in klasik müzik ve resim yapmakla ilgilendiği bildiriliyor.
2000 yılında üçüncü kez cumhurbaşkanı seçilmeden önce akayev zorunlu bir dil testine katılmıştı.
testte, iyi eğitimine rağmen akayev’in kırgızcasının pek de iyi olmadığı ortaya çıkmıştı.
akayev testi geçmiş, ancak imla hataları yüzünden notu kırılmıştı.
http://www.bbc.co.uk/turkish/news/story/2005/03/050324_akayevprofile.shtml
islam kerimov (30 ocak 1938 semerkant) 1990 yılından beri özbekistan devlet başkanıdır.
aslen tacik olduğu söylenen kerimov sscb’ne ait bir yurtta yetişip, daha sonra taşkent’te makine mühendisliği ve iktisat okudu.
1964 yılında komunist partiye katıldı. devlet idaresine geçmeden önce mühendis olarak uçak sanayisinde çalışmıştır. 1983 ve 1986 yılları arasında maliye bakanı ve başbakan yardımcısı olarak görev aldı. adı yolsuzluk ve rüşvete karıştığı için 11 ağustos 1984’de kgb tarafından mayıs 1987’ye kadar gözaltı hapsinde tutuldu. 1989’da özbekistan ssc’inde komunist parti’nin birinci sekreteri oldu. 24 mart 1990’da özbekistan ssc’inde en üst sovyetlerin başkanı oldu. bu zaman içinde bütün ssc’nin bagımsızlığı için mücadelede bulundu ve 31 ağustos 1991’de özbekistan’nın bağımsızlığını deklare etti.
29 aralık 1991, özbekistan’nın ilk seçimlerinde % 86 oranındaki oylarla özbekistan cumhuriyeti’nin ilk devlet başkanı seçildi ve bu görevini hala sürdürmektedir.
http://tr.wikipedia.org/wiki/%c4%b0slam_kerimov
aslen tacik olduğu söylenen kerimov sscb’ne ait bir yurtta yetişip, daha sonra taşkent’te makine mühendisliği ve iktisat okudu.
1964 yılında komunist partiye katıldı. devlet idaresine geçmeden önce mühendis olarak uçak sanayisinde çalışmıştır. 1983 ve 1986 yılları arasında maliye bakanı ve başbakan yardımcısı olarak görev aldı. adı yolsuzluk ve rüşvete karıştığı için 11 ağustos 1984’de kgb tarafından mayıs 1987’ye kadar gözaltı hapsinde tutuldu. 1989’da özbekistan ssc’inde komunist parti’nin birinci sekreteri oldu. 24 mart 1990’da özbekistan ssc’inde en üst sovyetlerin başkanı oldu. bu zaman içinde bütün ssc’nin bagımsızlığı için mücadelede bulundu ve 31 ağustos 1991’de özbekistan’nın bağımsızlığını deklare etti.
29 aralık 1991, özbekistan’nın ilk seçimlerinde % 86 oranındaki oylarla özbekistan cumhuriyeti’nin ilk devlet başkanı seçildi ve bu görevini hala sürdürmektedir.
http://tr.wikipedia.org/wiki/%c4%b0slam_kerimov
ulkesinin ataturku olmak isteyen ama bunun icin en az 40 firin ekmek yemesi gereken lider.
haydar aliyevin oglu.
ailesi azerbaycanda yasamaktadir. esi rustur. ailesi turkiyeye gelmek istedigi halde bu istekleri bir turlu kabul gormemektedir.
(bkz: cevher dudayev)
doğu türkistan’in yetiştirdiği
devlet adamlari
mehmet emin buğra
celalettin batur
men bir türkmen ulusum türk oymakim türk
acunun içre köğlümdeki amrakım türk,
kaygu sevinç her işimde ortakım türk,
şanım türklük, ayyulduzluk bayrağım türk
evet, devlet adamı, tarihçi, din alimi, siyasetçi, hukukçu, eğitimci ve komutan sıfatlarının yanında yi birde edebiyatçı olan mehmet emin buğra bey. ’’silkin’’ şiirinde türklük bilincinin önemini ne güzel anlatıyor.
doğu türkistanlı gençlere türk milliyetçilik fikrini öğretmek için birçok teşkilat kurup yayınlar yapmışsa da bütün bu çabalarının esasını teşkil eden “doğu türkistan milliyetçi partisi”ni de kuran merhum’un hayatını mücadeleleri ile birlikte anlatmaya çalışacağız. 12 şubat 1901 yılında hoten vilayetinin ilçe nahiyesinde dünyaya geldi. yörenin sayılı din alimlerinden olan babası pirabidin hacıyı küçük yaşta kaybetti. dört erkek ve iki kız kardeşiyle birlikte annesi sarine banu hanım’ın terbiyesinde büyüdü. 9 yaşında hoten’de ilk tahsilini. 22 yaşında ise hoten’in karakaş nahiyesindeki devrin ünlü medrese!erinde yüksek tahsilini arap ve fars dili edebiyatı üzerine tamamladı. 1922-1930 yıllarında karakaş oybağ medresesinde islam hukuku müderrisliği yaptı. yüksek ilmî yeteneğinden dolayı kısa sürede tanındı. kendiside türkiye’den gelen öğretmenlerden bir süre ilmi eğitim almıştı.
genç müderris ve talebeleri örgütleyip, vatanımızı işgal eden çin hakimiyetinin dehşet verici zulüm ve baskılarına karşı çare ve tedbir aradı.
genç yaşta, türkçe, arapça ve farsça şiirler yazmaya başlamıştır. 0 dönemlerde doğu türkistan’da yani gelişmeye başlayan eğitim ve öğretimde yenileşme faaliyetlerine aktif bir şekilde katılmıştır. mehmet emin buğra beyin eğitimindeki yenilikçi yönü mutaassıp bazı müderrisler tarafından eleştirilmiştir. karakaş’a yerleşen mehmet emin buğra bey, öğrencileri ve genç müderrisleri çin egemenliğine karşı örgütlemiştir .
her şeyden önce bilimsel araştırmalara ağırlık vermiş; hindistan’a gidip gelen tüccarlar ve hacılarla yurt dışından türkçe, farsça, arapça gazete, dergi ve kitaplar getirip inceleyerek dünyadaki değişim ve gelişmeleri takip etmeye çalışmıştır. doğu türkistan’ı istila eden çin hakimiyetinin dehşet verici zulüm ve işkencelerine karşı çare ve tedbirler aradı. haksızlıklara karşı yükselen sesler hemen kanla bastırılıyordu. genç müderris ve öğrencileri örgütledikten sonra bütün yurdu dolaşarak aydın bildiği kişilere danıştı, var olan koşullar içerisinde çinlilerin baskı ve zulümlerinden kurtulmak için silaha sarılmaktan başka çare bulunmadığı kanaatine vardı.
1929 yılında doğu türkistan’ın önemli şehirlerini gezip, o yerlerdeki çin hükümetinin askeri gücünü ve o yöre halkının psikolojik ahvali gibi stratejik konuları araştırdı. bu gezi esnasında gulca (ili) şehrinde sabit abdulbaki (sabit damolla) ile görüştükten sonra şu çok önemli kanatlara vardı:
-siyasi ve barışçıl (sözde) istilacıların doğu türkistan’dan çıkmayacaklarına
-öncelikle değişik yörelerde silahlı gizli milli teşkilatların kurulması.
-tüm doğu türkistan sathında silahlı milli kurtuluş hareketlerinin bir an evvel başlatılması.
1930 yılında mehmet emin buğra bey başkanlığında "milli inkılap teşkilatı” kurulmuştur. bu teşkilatın amacı ayaklanma için üye toplamak, para ve silah temin etmektir. doğu türkistan davası ile ilgili olarak hindistan,türkiye ve hicaz da yaptığı gezileri tamamlayan sabit damollam da 1931 yılında hoten’e dönerek gizli teşkilata katılmıştır.
mehmet emin buğra önderliğindeki tahminen bir yıl süren gizli faaliyetlerden sonra 29 ekim 1932 tarihinde karakaş nahiyesinde silahlı ayaklanmayı başlattılar. kısa bir süre içinde batıda kaşgar’ın yenihisar nahiyesinden, doğu çin’in dunghuvang eyalet sınırına kadar olan bölgeyi çin istilasından kurtarıp hürriyete kavuşturdular. 20 şubat 1932 tarihinde karakaş’ta (hoten ilçesi) kurulan muvakkat hoten hükümeti’nin başkanı mehmet n!ya2 elem. başkanı sabit damollam ve başkomutanı mehmet emin buğra’dır .
bütün milli teşkilatlar 12 kasım 1933 yılında kaşgar’da toplanıp ’’doğu türkistan islam cumhur!yeti"ni kurdular ve gökbayrak tan albayrağa selam gönderdiler.
bu devletin kuruluşunu isa yusuf alptekin bakın şöyle anlatıyor:
biz general ho mun sun’la urümçi’den ayrıldıktan üç döl1 ay sonra 12 kasım 1933’de doğu türkistan merkezi kaşgar olmak üzere istiklalini etti. kumul ayaklanmasının ilindeki hoca niyaz, cumhurbaşkanı doğu türkistan’ın münevver din alimlerinden sabit damolla başbakan seçildi. mükemmel bir hükümet kuruldu. kabinesi var kanun-ı esasisi var. hemen bir istiklal partisi kurulmuş. onun tarafından hazırlanmış bir "anayasa’’ müstakil hükümetimiz, hemen erkin türkistan adında bir gazete çıkartmış. istiklal mecmu. ası adında bir mecmua çıkartmış. hangi sebepledir , kim ta- rafından gönderilmiştir bilemiyorum (orada mustafa vekili adını kullanmış.) türk tabiiyetinde olup suriye asıllı ahmet tevfik paşa diye birisi, gene mahmul nedim diye bir türkiyeli onlar da istiklal merasimi’ne katılmışlar.
yenihisar’ı muhammed emin buğra bey’in kardeşi nur muhammed bey, yirmi gün müdafaa etmiş. yeni hisar içindeki bütün ağaçları toplayıp, çin askerleri surlara tırmanırken yakıp üzerlerine atmış. yakması mümkün olan bütün şeyleri toplayıp yakıp, tırmananların üzerine atmış. sonun. da nur muhammed bey şehid düşmüş. yenihisar’ı abdullah bey yar. kent’ten yardımına gelmiş. çinli müslümanlar onu şehrin dışında karşılayıp şehit etmişler. sonra başını kesip bir sırığa takarak nur muhammed bey’e göstermişler ’’yardımınıza gelecek kimse kalmadı teslim ol’’ diye seslenmişler. ma hu sen hoten’e gelir, hoten’in kurtarıcısı mehmet emin buğra bey’le harp ediyor.
mehmet emin buğra bey çinli müslümanlara yeniliyor. 1934’ün yedinci ayında hindistan’a hicret etmek zorunda kalıyor. hindistan’da bağımsızlık mücadele- sinden vazgeçmeyen mehmet emin buğra bey. afganistan ve keşmir’in doğu türkistan sınırına yakın bölgelerinde (pamir,vahan) silahlanma toparlanma ve yurda dönüş faaliyetlerinde bulundu. batı türkistan’ı istila eden ingilizler mehmet emin buğra bey faaliyetlerini durdurur ve afganistan’a sığınır. burada da boş durmadı türkistan tarihi üzerine bilimsel araştırmalar yaptı. bu esnada kabil’deki türk!ye büyükelçiliğinde bulunan memduh şevket esendal ile tanıştı. o zatın büyük manevi yardımlarını görmüştü.
dört senelik çileli çalışmalarından sonra bugün bile istilacı çinlilerin uykusunu kaçıran şark-i türkistan tarihi adlı eserini kaleme aldı. mehmet emin buğra’nın bu eserini yayınladığı günden itibaren önce milliyetçi çin ve sonra çin komünist hükümetleri tarafından yasaklandı. nitekim haziran 1991 tarihinde çin komünist partisi’nin ideoloji eğitim sorumlusu olan çiyen boçün bir makalesinde şöyle diyordu:
"sinciang (doğu türkistan)’da aydın ve diğer genç kesimde türk milliyetçiliğinin hortlamasında mehmet emin buğra’nın 1930 yıllarındaki doğu türkistan bağımsızlık ayaklanmasının bıraktığı etkileri ve sonra onun yazdığı şark-i türkistan tarihi adlı kitabı esas ideolojik rol oynamaktadır. bu sinciang (doğu türkistan) türk milliyetçiliğini gün geçtikçe yayılmasındaki büyük tehlikenin önemini ve ciddiyetini kavramak zorundadırlar.
eğitilmiş insan eksikliğinin zararlarını gören mehmet emin buğra bey muhacerette bulunan doğu türkistanlı gençlerin bir kısmını afganistan’da modern okullarda okuttu. bazılarını da türkiye’ye gönderip askeri akademilerde okumasına yardımcı oldu.
2 aralık 1939’da kabil’e gelen isa yusuf alptekin ile görüşerek fikir birliğine vardılar. bu görüşme kolay olmamış isa yusuf alptekin bey. buğra bejle görüşmesini bakın nasıl anlatıyor:
bir gün birisine rastladık hoten emiri’nin nerede oturduğunu sordum. "ama burada abdullah han yardendi diye birisi var" dedi. "sizin memleketten yarkent’ten birisi var" dedi. bizi ona götürün dedim.
emin bey önümüze çıktı. kucaklaşıp,öpüşüp, görüştük. saatlerce konuştuk. kabil’de kaldığım müddetçe her gün en azından bir defa görüştük.
emin bey anlattı ki: "ayaklandığımız zaman silah satın almak için afganistan’a bir heyet göndermiş idik. bu silah alınıncaya kadar biz kaçmak zorunda kaldık. silah almak için gönderdiğimiz adamımız bize hindistan’a mektup yazdı. "biz afgan kabile reisi ile anlaştık. onlar bize on bin asker verecek oldular .bu askerlerin yardımıyla memleketimize tekrar dönebiliriz" diye haber verdi. biz’de ondan dolayı pamir tarafına geçtik." dedi.
sonra türkiye’nin büyükelçisi memduh şevket esendal emin bey’e tavsiyelerde bulunmuş. ’’afganlılardan yardım istemeyin. onlar yardım edemezler, vermezler afganlıların vereceği yardımla rus’ları memleketten çıkartmak doğu türkistan’ı. kurtarmak kolay olmaz. japon’lar da doğu türkistan’a gelmeyecektir. ruslarda doğu türkistan’ı kolay kolay japonlara vermezler.
…
bu arada afgan hükümeti de emin beye tavsiyelerde bulunmuş. “siyasi faaliyetlerde bulunmayın. yabancılarla temas kurmayın” demiş. bundan dolayı emin bey. dışarıyla ilişkisini keserek inzivaya çekilmiş. adını. abdullah yarkenti diye değiştirmiş. o evde kalıyormuş.
buradan anlaşılıyor ki çin ve rus gibi emperyalist ülkeler karşısında mehmet emin buğra bey burada da bir yardım görememiş ve bu seferde 1942 yılında hindistan’a geçmiş. mücadele hayatında çileler yine yakasını bırakmamış bu sefer ingiliz istihbarat örgütleri tarafından kendisini tehlikeli görerek peşaver merkez cezaevinde 6 ay süreyle göz hapsinde tutuldu. ancak çin’e dönmek şartı ile ocak 1943 yılında serbest bırakıldı.
6 nisan 1943’te mehmet emin buğra bey ailesiyle birlikte çin’e gelir. çin’in merkezi olan nancin’de çin basın yayınlarında “şinciang değil, doğu türkistan”, ’’doğu türkistanlılar türk’tür’’ adlı makaleler yazdı. öteden beri çin’de bulur dr. mesut sabri baykozi, isa yusuf alptekin, kadir efendi gibi doğu türkistan’ın milliyetçi aydınları beraber ’’yurtaş çemiyeti’’ adı altında bir teşkilat kurdu.
kaynaklar:
1- esir doğu türkistan için , isa yusuf alptekin
2- doğu türkistan çağdaş uygur edebiyatında milli mücadele.
türk ocakları genel merkezi, türk yurdu yayınları 28 aralık
1996 ank. celalettin batur.
3- türkiye’deki türk dünya türk diyanet vakfı yayın dr. ertuğrul
yaman, a. kemal bolaç, ahsen esatoğlu
4- doğu türkistan kızıl muhtariyeti reddeder mehmet emin
buğra, isa yusuf alptekin. son havadis matbaa ankara 1955.
5- doğu türkistan davası isa yusuf alptekin seha neşriyat
6- türklük mücahidi isa yusuf, altan deliorman prof dr.
abdulkadir donuk, isa kocakaplan ist. 1991.
7- gökbayrak dergisi cilt: 1 say ocak 1994. doğu türkistan kültür
ve dayanışma derneği-kayseri
http://www.hurgokbayrak.com/yeni_sayfa_178.htm
devlet adamlari
mehmet emin buğra
celalettin batur
men bir türkmen ulusum türk oymakim türk
acunun içre köğlümdeki amrakım türk,
kaygu sevinç her işimde ortakım türk,
şanım türklük, ayyulduzluk bayrağım türk
evet, devlet adamı, tarihçi, din alimi, siyasetçi, hukukçu, eğitimci ve komutan sıfatlarının yanında yi birde edebiyatçı olan mehmet emin buğra bey. ’’silkin’’ şiirinde türklük bilincinin önemini ne güzel anlatıyor.
doğu türkistanlı gençlere türk milliyetçilik fikrini öğretmek için birçok teşkilat kurup yayınlar yapmışsa da bütün bu çabalarının esasını teşkil eden “doğu türkistan milliyetçi partisi”ni de kuran merhum’un hayatını mücadeleleri ile birlikte anlatmaya çalışacağız. 12 şubat 1901 yılında hoten vilayetinin ilçe nahiyesinde dünyaya geldi. yörenin sayılı din alimlerinden olan babası pirabidin hacıyı küçük yaşta kaybetti. dört erkek ve iki kız kardeşiyle birlikte annesi sarine banu hanım’ın terbiyesinde büyüdü. 9 yaşında hoten’de ilk tahsilini. 22 yaşında ise hoten’in karakaş nahiyesindeki devrin ünlü medrese!erinde yüksek tahsilini arap ve fars dili edebiyatı üzerine tamamladı. 1922-1930 yıllarında karakaş oybağ medresesinde islam hukuku müderrisliği yaptı. yüksek ilmî yeteneğinden dolayı kısa sürede tanındı. kendiside türkiye’den gelen öğretmenlerden bir süre ilmi eğitim almıştı.
genç müderris ve talebeleri örgütleyip, vatanımızı işgal eden çin hakimiyetinin dehşet verici zulüm ve baskılarına karşı çare ve tedbir aradı.
genç yaşta, türkçe, arapça ve farsça şiirler yazmaya başlamıştır. 0 dönemlerde doğu türkistan’da yani gelişmeye başlayan eğitim ve öğretimde yenileşme faaliyetlerine aktif bir şekilde katılmıştır. mehmet emin buğra beyin eğitimindeki yenilikçi yönü mutaassıp bazı müderrisler tarafından eleştirilmiştir. karakaş’a yerleşen mehmet emin buğra bey, öğrencileri ve genç müderrisleri çin egemenliğine karşı örgütlemiştir .
her şeyden önce bilimsel araştırmalara ağırlık vermiş; hindistan’a gidip gelen tüccarlar ve hacılarla yurt dışından türkçe, farsça, arapça gazete, dergi ve kitaplar getirip inceleyerek dünyadaki değişim ve gelişmeleri takip etmeye çalışmıştır. doğu türkistan’ı istila eden çin hakimiyetinin dehşet verici zulüm ve işkencelerine karşı çare ve tedbirler aradı. haksızlıklara karşı yükselen sesler hemen kanla bastırılıyordu. genç müderris ve öğrencileri örgütledikten sonra bütün yurdu dolaşarak aydın bildiği kişilere danıştı, var olan koşullar içerisinde çinlilerin baskı ve zulümlerinden kurtulmak için silaha sarılmaktan başka çare bulunmadığı kanaatine vardı.
1929 yılında doğu türkistan’ın önemli şehirlerini gezip, o yerlerdeki çin hükümetinin askeri gücünü ve o yöre halkının psikolojik ahvali gibi stratejik konuları araştırdı. bu gezi esnasında gulca (ili) şehrinde sabit abdulbaki (sabit damolla) ile görüştükten sonra şu çok önemli kanatlara vardı:
-siyasi ve barışçıl (sözde) istilacıların doğu türkistan’dan çıkmayacaklarına
-öncelikle değişik yörelerde silahlı gizli milli teşkilatların kurulması.
-tüm doğu türkistan sathında silahlı milli kurtuluş hareketlerinin bir an evvel başlatılması.
1930 yılında mehmet emin buğra bey başkanlığında "milli inkılap teşkilatı” kurulmuştur. bu teşkilatın amacı ayaklanma için üye toplamak, para ve silah temin etmektir. doğu türkistan davası ile ilgili olarak hindistan,türkiye ve hicaz da yaptığı gezileri tamamlayan sabit damollam da 1931 yılında hoten’e dönerek gizli teşkilata katılmıştır.
mehmet emin buğra önderliğindeki tahminen bir yıl süren gizli faaliyetlerden sonra 29 ekim 1932 tarihinde karakaş nahiyesinde silahlı ayaklanmayı başlattılar. kısa bir süre içinde batıda kaşgar’ın yenihisar nahiyesinden, doğu çin’in dunghuvang eyalet sınırına kadar olan bölgeyi çin istilasından kurtarıp hürriyete kavuşturdular. 20 şubat 1932 tarihinde karakaş’ta (hoten ilçesi) kurulan muvakkat hoten hükümeti’nin başkanı mehmet n!ya2 elem. başkanı sabit damollam ve başkomutanı mehmet emin buğra’dır .
bütün milli teşkilatlar 12 kasım 1933 yılında kaşgar’da toplanıp ’’doğu türkistan islam cumhur!yeti"ni kurdular ve gökbayrak tan albayrağa selam gönderdiler.
bu devletin kuruluşunu isa yusuf alptekin bakın şöyle anlatıyor:
biz general ho mun sun’la urümçi’den ayrıldıktan üç döl1 ay sonra 12 kasım 1933’de doğu türkistan merkezi kaşgar olmak üzere istiklalini etti. kumul ayaklanmasının ilindeki hoca niyaz, cumhurbaşkanı doğu türkistan’ın münevver din alimlerinden sabit damolla başbakan seçildi. mükemmel bir hükümet kuruldu. kabinesi var kanun-ı esasisi var. hemen bir istiklal partisi kurulmuş. onun tarafından hazırlanmış bir "anayasa’’ müstakil hükümetimiz, hemen erkin türkistan adında bir gazete çıkartmış. istiklal mecmu. ası adında bir mecmua çıkartmış. hangi sebepledir , kim ta- rafından gönderilmiştir bilemiyorum (orada mustafa vekili adını kullanmış.) türk tabiiyetinde olup suriye asıllı ahmet tevfik paşa diye birisi, gene mahmul nedim diye bir türkiyeli onlar da istiklal merasimi’ne katılmışlar.
yenihisar’ı muhammed emin buğra bey’in kardeşi nur muhammed bey, yirmi gün müdafaa etmiş. yeni hisar içindeki bütün ağaçları toplayıp, çin askerleri surlara tırmanırken yakıp üzerlerine atmış. yakması mümkün olan bütün şeyleri toplayıp yakıp, tırmananların üzerine atmış. sonun. da nur muhammed bey şehid düşmüş. yenihisar’ı abdullah bey yar. kent’ten yardımına gelmiş. çinli müslümanlar onu şehrin dışında karşılayıp şehit etmişler. sonra başını kesip bir sırığa takarak nur muhammed bey’e göstermişler ’’yardımınıza gelecek kimse kalmadı teslim ol’’ diye seslenmişler. ma hu sen hoten’e gelir, hoten’in kurtarıcısı mehmet emin buğra bey’le harp ediyor.
mehmet emin buğra bey çinli müslümanlara yeniliyor. 1934’ün yedinci ayında hindistan’a hicret etmek zorunda kalıyor. hindistan’da bağımsızlık mücadele- sinden vazgeçmeyen mehmet emin buğra bey. afganistan ve keşmir’in doğu türkistan sınırına yakın bölgelerinde (pamir,vahan) silahlanma toparlanma ve yurda dönüş faaliyetlerinde bulundu. batı türkistan’ı istila eden ingilizler mehmet emin buğra bey faaliyetlerini durdurur ve afganistan’a sığınır. burada da boş durmadı türkistan tarihi üzerine bilimsel araştırmalar yaptı. bu esnada kabil’deki türk!ye büyükelçiliğinde bulunan memduh şevket esendal ile tanıştı. o zatın büyük manevi yardımlarını görmüştü.
dört senelik çileli çalışmalarından sonra bugün bile istilacı çinlilerin uykusunu kaçıran şark-i türkistan tarihi adlı eserini kaleme aldı. mehmet emin buğra’nın bu eserini yayınladığı günden itibaren önce milliyetçi çin ve sonra çin komünist hükümetleri tarafından yasaklandı. nitekim haziran 1991 tarihinde çin komünist partisi’nin ideoloji eğitim sorumlusu olan çiyen boçün bir makalesinde şöyle diyordu:
"sinciang (doğu türkistan)’da aydın ve diğer genç kesimde türk milliyetçiliğinin hortlamasında mehmet emin buğra’nın 1930 yıllarındaki doğu türkistan bağımsızlık ayaklanmasının bıraktığı etkileri ve sonra onun yazdığı şark-i türkistan tarihi adlı kitabı esas ideolojik rol oynamaktadır. bu sinciang (doğu türkistan) türk milliyetçiliğini gün geçtikçe yayılmasındaki büyük tehlikenin önemini ve ciddiyetini kavramak zorundadırlar.
eğitilmiş insan eksikliğinin zararlarını gören mehmet emin buğra bey muhacerette bulunan doğu türkistanlı gençlerin bir kısmını afganistan’da modern okullarda okuttu. bazılarını da türkiye’ye gönderip askeri akademilerde okumasına yardımcı oldu.
2 aralık 1939’da kabil’e gelen isa yusuf alptekin ile görüşerek fikir birliğine vardılar. bu görüşme kolay olmamış isa yusuf alptekin bey. buğra bejle görüşmesini bakın nasıl anlatıyor:
bir gün birisine rastladık hoten emiri’nin nerede oturduğunu sordum. "ama burada abdullah han yardendi diye birisi var" dedi. "sizin memleketten yarkent’ten birisi var" dedi. bizi ona götürün dedim.
emin bey önümüze çıktı. kucaklaşıp,öpüşüp, görüştük. saatlerce konuştuk. kabil’de kaldığım müddetçe her gün en azından bir defa görüştük.
emin bey anlattı ki: "ayaklandığımız zaman silah satın almak için afganistan’a bir heyet göndermiş idik. bu silah alınıncaya kadar biz kaçmak zorunda kaldık. silah almak için gönderdiğimiz adamımız bize hindistan’a mektup yazdı. "biz afgan kabile reisi ile anlaştık. onlar bize on bin asker verecek oldular .bu askerlerin yardımıyla memleketimize tekrar dönebiliriz" diye haber verdi. biz’de ondan dolayı pamir tarafına geçtik." dedi.
sonra türkiye’nin büyükelçisi memduh şevket esendal emin bey’e tavsiyelerde bulunmuş. ’’afganlılardan yardım istemeyin. onlar yardım edemezler, vermezler afganlıların vereceği yardımla rus’ları memleketten çıkartmak doğu türkistan’ı. kurtarmak kolay olmaz. japon’lar da doğu türkistan’a gelmeyecektir. ruslarda doğu türkistan’ı kolay kolay japonlara vermezler.
…
bu arada afgan hükümeti de emin beye tavsiyelerde bulunmuş. “siyasi faaliyetlerde bulunmayın. yabancılarla temas kurmayın” demiş. bundan dolayı emin bey. dışarıyla ilişkisini keserek inzivaya çekilmiş. adını. abdullah yarkenti diye değiştirmiş. o evde kalıyormuş.
buradan anlaşılıyor ki çin ve rus gibi emperyalist ülkeler karşısında mehmet emin buğra bey burada da bir yardım görememiş ve bu seferde 1942 yılında hindistan’a geçmiş. mücadele hayatında çileler yine yakasını bırakmamış bu sefer ingiliz istihbarat örgütleri tarafından kendisini tehlikeli görerek peşaver merkez cezaevinde 6 ay süreyle göz hapsinde tutuldu. ancak çin’e dönmek şartı ile ocak 1943 yılında serbest bırakıldı.
6 nisan 1943’te mehmet emin buğra bey ailesiyle birlikte çin’e gelir. çin’in merkezi olan nancin’de çin basın yayınlarında “şinciang değil, doğu türkistan”, ’’doğu türkistanlılar türk’tür’’ adlı makaleler yazdı. öteden beri çin’de bulur dr. mesut sabri baykozi, isa yusuf alptekin, kadir efendi gibi doğu türkistan’ın milliyetçi aydınları beraber ’’yurtaş çemiyeti’’ adı altında bir teşkilat kurdu.
kaynaklar:
1- esir doğu türkistan için , isa yusuf alptekin
2- doğu türkistan çağdaş uygur edebiyatında milli mücadele.
türk ocakları genel merkezi, türk yurdu yayınları 28 aralık
1996 ank. celalettin batur.
3- türkiye’deki türk dünya türk diyanet vakfı yayın dr. ertuğrul
yaman, a. kemal bolaç, ahsen esatoğlu
4- doğu türkistan kızıl muhtariyeti reddeder mehmet emin
buğra, isa yusuf alptekin. son havadis matbaa ankara 1955.
5- doğu türkistan davası isa yusuf alptekin seha neşriyat
6- türklük mücahidi isa yusuf, altan deliorman prof dr.
abdulkadir donuk, isa kocakaplan ist. 1991.
7- gökbayrak dergisi cilt: 1 say ocak 1994. doğu türkistan kültür
ve dayanışma derneği-kayseri
http://www.hurgokbayrak.com/yeni_sayfa_178.htm
1901 yılında doğu türkistan’ın kaşgar vilayetine bağlı yenihisar kazasında dünyaya geldi. öğrenimini doğu türkistan’da tamamladıktan sonra çeşitli memuriyet görevlerinde bulundu.
1926 yılında batı türkistan’a geçerek burada milli mücadele taraftarlarıyla irtibata geçti. 1931’de hoca niyaz tarafından başlatılan ayaklanma sırasında doğu türkistan’daki valilerin halka yaptıkları zulmü çin hükümetine anlatarak, bu durumun önlenmesini, aksi takdirde ayaklanmanın yayılacağını, rusya’nın işgalinin sözkonusu olacağını anlattı. ayaklanma sırasında ve sonrasında milliyetçilik faaliyetlerini sürdürdü.
1936 yılında çin meclisi üyeliğine de seçildi. mücadelesini daha çok siyasi alanda yoğunlaştırmıştı. 1944’de ili’de başlayan ayaklanma neticesi kurulan hükümete girmesini ilililer istemedi. ancak 3 yıl sonra doğu türkistan hükümeti’nin başkanlığı türkler’e verildiğinde hükümetin genel sekreterliğine getirildi. bir yıldan fazla kaldığı bu görev esnasında, milliyetçi, anti-emparyalist ve anti-komünist politikalar sebebiyle, rusya’nın ve çin’in tepkilerini üzerine çekti.
1949’da çin’in doğu türkistan’ı işgali ile birlikte o günkü hindistan’ın keşmir eyaletine iltica etti.
1954 yılında türkiye’ye geçti. türkiye’ye gelir gelmez istanbul’da doğu türkistan göçmenler cemiyeti’ni kurarak, bundan sonraki faaliyetlerini doğu türkistan davasının dünya kamuoyuna anlatılmasında yoğunlaştırdı. yabancı ülke yöneticileri nezdinde olduğu kadar türkiye hükümetleri nezdinde de doğu türkistan davasının anlatılması için mücadele verdi. parti liderleriyle görüştü. başbakan ve cumhurbaşkanlarıyla görüştü.
bu günden itibaren doğu türkistan türkleri’nin durumunu bütün dünyaya anlatmaya devam etti. bütün ömrünü bu konuya vakfetti.
isa yusuf alptekin 17 aralık 1995 gecesi vefat etti.
ruhuna el fatiha...
http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=1210
1926 yılında batı türkistan’a geçerek burada milli mücadele taraftarlarıyla irtibata geçti. 1931’de hoca niyaz tarafından başlatılan ayaklanma sırasında doğu türkistan’daki valilerin halka yaptıkları zulmü çin hükümetine anlatarak, bu durumun önlenmesini, aksi takdirde ayaklanmanın yayılacağını, rusya’nın işgalinin sözkonusu olacağını anlattı. ayaklanma sırasında ve sonrasında milliyetçilik faaliyetlerini sürdürdü.
1936 yılında çin meclisi üyeliğine de seçildi. mücadelesini daha çok siyasi alanda yoğunlaştırmıştı. 1944’de ili’de başlayan ayaklanma neticesi kurulan hükümete girmesini ilililer istemedi. ancak 3 yıl sonra doğu türkistan hükümeti’nin başkanlığı türkler’e verildiğinde hükümetin genel sekreterliğine getirildi. bir yıldan fazla kaldığı bu görev esnasında, milliyetçi, anti-emparyalist ve anti-komünist politikalar sebebiyle, rusya’nın ve çin’in tepkilerini üzerine çekti.
1949’da çin’in doğu türkistan’ı işgali ile birlikte o günkü hindistan’ın keşmir eyaletine iltica etti.
1954 yılında türkiye’ye geçti. türkiye’ye gelir gelmez istanbul’da doğu türkistan göçmenler cemiyeti’ni kurarak, bundan sonraki faaliyetlerini doğu türkistan davasının dünya kamuoyuna anlatılmasında yoğunlaştırdı. yabancı ülke yöneticileri nezdinde olduğu kadar türkiye hükümetleri nezdinde de doğu türkistan davasının anlatılması için mücadele verdi. parti liderleriyle görüştü. başbakan ve cumhurbaşkanlarıyla görüştü.
bu günden itibaren doğu türkistan türkleri’nin durumunu bütün dünyaya anlatmaya devam etti. bütün ömrünü bu konuya vakfetti.
isa yusuf alptekin 17 aralık 1995 gecesi vefat etti.
ruhuna el fatiha...
http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=1210
azerbaycanda amacina ulasamayan bir darbe girisimini finanse etmis oldugu soylenen kurulus.
petrol isleriyle ugrasan bpnin finanse ettigi soylenen, adi kullanilarak darbe girisiminde bulunulmus olan lider.
azerbaycan eski cumhurbaşkanı ebulfez elçibey, nahçıvan’ın keleki kasabasında doğdu.
asıl adı, ebulfez kadir güloğlu aliyev olan elçibey, azerbaycan bakü devlet üniversitesi arap dili ve edebiyatı bölümünden mezun oldu.
elçibey, 1970’li yıllarda, eski sscb topraklarına dahil olan azerbaycan’ın bağımsızlığı için mücadele etmeye başladı. 1976 yılında sovyetler’e karşı propaganda yaptığı gerekçesiyle tutuklandı ve 1978 yılında şartlı olarak serbest bırakıldı.
ebulfez elçibey, 1988-1989 yıllarında azerbaycan halkına bağımsızlık mücadelesi yolunda öncülük ederek, halkından büyük destek gördü. elçibey, aktif siyasi hayatına 1989 yılında, azerbaycan halk cephesi partisi’nin (ahcp) başına geçerek başladı.
azerbaycan, sscb’nin 1990’da dağılmasının ardından 18 ekim 1991 yılında bağımsızlığını resmen ilan etti. ayaz muttalibov’un kısa süren cumhurbaşkanlığının ardından, ebulfez elçibey 7 haziran 1992’de bağımsız azerbaycan cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı oldu.
elçibey, daha önce "milli kahramanlık ödülü"nü verdiği suret hüseyinov’un haziran 1993’de ayaklanmasından sonra cumhurbaşkanlığı görevini terkederek doğum yeri olan keleki’ye döndü.
azerbaycan’ın eski cumhurbaşkanı, 31 ekim 1997’de keleki’den bakü’ye döndü ve ahcp’nin başında aktif siyasi hayatına devam etti. elçibey, 1998 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerine, "demokratik ve adil olmadığı" gerekçesiyle boykot ederek katılmadı.
elçibey, zaman zaman haydar aliyev iktidarına karşı verdiği sert demeçlerle kamuoyunun dikkatlerini üzerine çekti.
azerbaycan’da 5 kasım’da yapılacak 2. dönem parlamento seçimlerine katılma kararı alan elçibey, bağımsız azerbaycan cumhuriyeti’nin parlamentosuna girebilmek için ilk defa milletvekilliğine adaylığını koydu.
hayatı boyunca, türk dünyasının birleşmesi ve kardeşliği için mücadele eden elçibey, bu yönde "bütün azerbaycan yolunda" isimli bir kitap çıkardı. 62 yaşında ölen ebulfez elçibey, iki çocuk babasıydı.
gata’da bir süredir tedavi gören azerbaycan’ın eski devlet başkanı ebulfez elçibey vefat etti.
elçibey, yaklaşık 2 aydır sağlık nedenleriyle türkiye’de tedavi altında tutuluyordu.
prostat tümörü nedeniyle önce ankara hastanesi’nde tedavi altına alınan elçibey, hastalığının belirli bir evreye ulaşması ve kemik tutulumu nedeniyle radyoterapi gerektiği için 9 ağustos çarşamba günü gata’ya radyoterapi görmek üzere kaldırılmıştı. elçibey’in türkiye’ye "metabolik durumunun çok bozuk ve septik komada, şuuru kapalı olarak" geldiği, türkiye’de kaldığı sürece durumunun iyiye gittiği, ancak nefes darlığı, akciğer enfeksiyonu, prostat kanseri hastalıklarını birarada taşıdığı belirtilmişti.
http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=6
asıl adı, ebulfez kadir güloğlu aliyev olan elçibey, azerbaycan bakü devlet üniversitesi arap dili ve edebiyatı bölümünden mezun oldu.
elçibey, 1970’li yıllarda, eski sscb topraklarına dahil olan azerbaycan’ın bağımsızlığı için mücadele etmeye başladı. 1976 yılında sovyetler’e karşı propaganda yaptığı gerekçesiyle tutuklandı ve 1978 yılında şartlı olarak serbest bırakıldı.
ebulfez elçibey, 1988-1989 yıllarında azerbaycan halkına bağımsızlık mücadelesi yolunda öncülük ederek, halkından büyük destek gördü. elçibey, aktif siyasi hayatına 1989 yılında, azerbaycan halk cephesi partisi’nin (ahcp) başına geçerek başladı.
azerbaycan, sscb’nin 1990’da dağılmasının ardından 18 ekim 1991 yılında bağımsızlığını resmen ilan etti. ayaz muttalibov’un kısa süren cumhurbaşkanlığının ardından, ebulfez elçibey 7 haziran 1992’de bağımsız azerbaycan cumhuriyeti’nin ikinci cumhurbaşkanı oldu.
elçibey, daha önce "milli kahramanlık ödülü"nü verdiği suret hüseyinov’un haziran 1993’de ayaklanmasından sonra cumhurbaşkanlığı görevini terkederek doğum yeri olan keleki’ye döndü.
azerbaycan’ın eski cumhurbaşkanı, 31 ekim 1997’de keleki’den bakü’ye döndü ve ahcp’nin başında aktif siyasi hayatına devam etti. elçibey, 1998 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerine, "demokratik ve adil olmadığı" gerekçesiyle boykot ederek katılmadı.
elçibey, zaman zaman haydar aliyev iktidarına karşı verdiği sert demeçlerle kamuoyunun dikkatlerini üzerine çekti.
azerbaycan’da 5 kasım’da yapılacak 2. dönem parlamento seçimlerine katılma kararı alan elçibey, bağımsız azerbaycan cumhuriyeti’nin parlamentosuna girebilmek için ilk defa milletvekilliğine adaylığını koydu.
hayatı boyunca, türk dünyasının birleşmesi ve kardeşliği için mücadele eden elçibey, bu yönde "bütün azerbaycan yolunda" isimli bir kitap çıkardı. 62 yaşında ölen ebulfez elçibey, iki çocuk babasıydı.
gata’da bir süredir tedavi gören azerbaycan’ın eski devlet başkanı ebulfez elçibey vefat etti.
elçibey, yaklaşık 2 aydır sağlık nedenleriyle türkiye’de tedavi altında tutuluyordu.
prostat tümörü nedeniyle önce ankara hastanesi’nde tedavi altına alınan elçibey, hastalığının belirli bir evreye ulaşması ve kemik tutulumu nedeniyle radyoterapi gerektiği için 9 ağustos çarşamba günü gata’ya radyoterapi görmek üzere kaldırılmıştı. elçibey’in türkiye’ye "metabolik durumunun çok bozuk ve septik komada, şuuru kapalı olarak" geldiği, türkiye’de kaldığı sürece durumunun iyiye gittiği, ancak nefes darlığı, akciğer enfeksiyonu, prostat kanseri hastalıklarını birarada taşıdığı belirtilmişti.
http://www.kimkimdir.gen.tr/kimkimdir.php?id=6
turkce anlami:
gece kurt yavrularken çıktık dünyaya
sabah kükrerken arslan, ismimiz konuldu
lailahe illallah
kartal yuvalarında analarımız emzirdi
at üstünde kavgayı babalarımız öğretti
lailahe illallah
halk için vatan için yetiştirdi
onlara bir zarar geldiğinde yiğit kesildik
lailahe illallah
dağların şahinleri zaferle yetişti,
zorluğun bozgunundan gururla çıktık
lailahe illallah
tunçtan dağlar kurşun gibi erise de
yaşamdan ve savaştan onursuz çıkmayız
lailahe illallah
ey kara toprak her zerren baruttan ağlasa da
hüzünlü bir şekilde sana dönmeyeceğiz
lailahe illallah
hiçbir zaman hiçbir kimseye pes etmedik biz
ecel veya zaferden biridir seçeneğimiz
lailahe illallah
yaralarımızı ağıtlarla sararken bazılarımız
değerli gözlerimiz maharetle canlanır
lailahe illallah
açlık kıvrandırırsa ot yeriz
susuzluk bezdirirse sıkar suyunu içeriz
lailahe illallah
gece kurt kuzularken çıktık dünyaya
hakka, vatana ve allah’a sadığız biz
lailahe illallah
söz : abuzar aydemirov
beste : ali dimayev
türkçeye çeviren : medet ünlü
http://www.kafkas.org.tr/bgkafkas/bukaf_cec_millimars.html
gece kurt yavrularken çıktık dünyaya
sabah kükrerken arslan, ismimiz konuldu
lailahe illallah
kartal yuvalarında analarımız emzirdi
at üstünde kavgayı babalarımız öğretti
lailahe illallah
halk için vatan için yetiştirdi
onlara bir zarar geldiğinde yiğit kesildik
lailahe illallah
dağların şahinleri zaferle yetişti,
zorluğun bozgunundan gururla çıktık
lailahe illallah
tunçtan dağlar kurşun gibi erise de
yaşamdan ve savaştan onursuz çıkmayız
lailahe illallah
ey kara toprak her zerren baruttan ağlasa da
hüzünlü bir şekilde sana dönmeyeceğiz
lailahe illallah
hiçbir zaman hiçbir kimseye pes etmedik biz
ecel veya zaferden biridir seçeneğimiz
lailahe illallah
yaralarımızı ağıtlarla sararken bazılarımız
değerli gözlerimiz maharetle canlanır
lailahe illallah
açlık kıvrandırırsa ot yeriz
susuzluk bezdirirse sıkar suyunu içeriz
lailahe illallah
gece kurt kuzularken çıktık dünyaya
hakka, vatana ve allah’a sadığız biz
lailahe illallah
söz : abuzar aydemirov
beste : ali dimayev
türkçeye çeviren : medet ünlü
http://www.kafkas.org.tr/bgkafkas/bukaf_cec_millimars.html
kerkukle ayri ayri zikredilmeyen turk(men) sehri.
olumunde mit icindeki rus yanlilarinin bir parmagi oldugu soylenmektedir.
http://www.yesil.org/dudayev.htm
http://www.yesil.org/dudayev.htm
neden bekliyorsun?
bu sözlük, duygu ve düşüncelerini özgürce paylaştığın bir platform, hislerini tercüme eden özgür bilgi kaynağıdır.
katkıda bulunmak istemez misin?